Đinh lăng hay còn gọi là nam dương sâm, cây gỏi cá. Đinh lăng là một loại cây rất gần gũi với đời sống của người dân đất Việt. Đinh lăng được trồng làm cảnh, lá đinh lăng được sử dụng làm thức ăn. Nếu ai đã từng ăn gỏi cá, thịt dê tái chanh, nem tai hay nem chua...thì sẽ thấy sự xuất hiện của lá đinh lăng trong đó. Điều quan trọng, đinh lăng còn được sử dụng khá nhiều để làm thuốc.

Ở Việt Nam, đinh lăng được ví như một loại nhân sâm quý, có rất nhiều công dụng với sức khỏe con người.

Các mẹ sau sinh chắc không còn xa lạ với lá đinh lăng. Nước sắc từ lá đinh lăng giúp cho sữa mẹ đặc và thơm hơn. Lá đinh lăng chữa tắc tia sữa rất hiệu quả. Ngoài ra, lá đinh lăng còn có tác dụng cải thiện chức năng hệ tiêu hóa, cải thiện giấc ngủ, làm đẹp da... Tắm nước lá đinh lăng giúp giảm các triệu chứng ngứa do dị ứng thời tiết. Dùng lá đinh lăng làm gối đầu cho trẻ có thể làm giảm tình trạng ra mồ hôi trộm, ngủ ngon hơn.

Rễ đinh lăng là một trong những dược liệu được sử dụng phổ biến ở Việt Nam dùng để ngâm rượu. Có rất nhiều người thích uống rượu đinh lăng nhưng không phải ai cũng biết rượu đinh lăng có tác dụng gì với sức khỏe. Theo kết quả nghiên cứu của Viện Y học quân sự Việt Nam cho biết, trong rễ củ cây đinh lăng có chứa rất nhiều các hoạt chất như alcaloid, saponin, glycosid, tanin, flavonoid, các acid amin và vitamin B1... Nhờ đó mà rượu ngâm từ đinh lăng có tác dụng:

• Cũng giống như nhân sâm, việc sử dụng rượu đinh lăng đều đặn mỗi ngày giúp bồi bổ cơ thể, tăng cường sức đề kháng.
• Rượu đinh lăng có thể làm hạ huyết áp, làm chậm co bóp cơ tim, giảm trương lực cơ tim.
• Lợi tiểu, tăng cường chức năng hô hấp.
• Rượu đinh lăng giúp giải tỏa căng thẳng, mệt mỏi, cho giấc ngủ ngon và sâu hơn.
• Một trong những điểm nhấn mà hầu như những ai thích uống rượu đinh lăng đều biết, đó là dùng rượu đinh lăng đều đặn sẽ giúp cải thiện chức năng sinh lý nam giới, hỗ trợ điều trị một số rối loạn sinh dục ở nam giới rất tốt.

Rượu đinh lăng không những ngon mà còn bổ dưỡng, tốt cho sức khỏe. Để có một bình rượu ngon cần phải ngâm rượu đúng cách và đúng tỉ lệ, đủ thời gian để đinh lăng có thể ra hết các hoạt chất. Dưới đây là hướng dẫn cách ngâm rượu đinh lăng đúng cách.

Trước khi ngâm rượu đinh lăng cần phải chuẩn bị:

• Củ đinh lăng (tươi hoặc khô đều được).
• Rượu để ngâm đinh lăng: nên dùng rượu gạo 40 đến 42 độ kết hợp với men truyền thống.
• Bình ngâm rượu: rượu đinh lăng nên được ngâm trong bình thủy tinh hoặc bình sứ, không nên dùng dùng bình nhựa để ngâm rượu.

Củ đinh lăng ngâm rượu có thể dùng củ tươi hay củ khô đều được. Tuy nhiên, cách ngâm rượu của hai loại này là khác nhau, muốn có bình rượu ngon mà bổ thì cần ngâm đúng cách.

Các bước tiến hành ngâm rượu đinh lăng:

Với củ đinh lăng khô:

• Sơ chế củ đinh lăng: nếu là củ đinh lăng khô sẵn đem làm sạch, thái miếng rồi sao vàng hạ thổ. Còn nếu là đinh lăng tươi thì rửa sạch, thái miếng rồi phơi khô, sau đó sao vàng hạ thổ. Lưu ý khi dùng củ tươi phơi khô thì đinh lăng sẽ bị hao, thường 4kg tươi sẽ thu được 1kg khô nên cần lưu ý để căn lượng sử dụng hợp lý.
• Sau khi đã chế biến đinh lăng thì cho dược liệu vào bình rồi đổ rượu vào ngâm cùng theo tỉ lệ 1kg củ đinh lăng khô ngâm với 7 lít rượu.
• Thời gian ngâm rượu đinh lăng tối thiểu sau 3 tháng có thể dùng được. Tuy nhiên, rượu đinh lăng để càng lâu sẽ càng ngon và ngả màu đẹp hơn, vàng óng.
• Rượu đinh lăng tương đối thơm, có mùi gần giống thuốc bắc, vị ngọt ngọt cay nồng. Uống rượu đinh lăng hiệu quả rất nhanh.

Với củ đinh lăng tươi:

• Đối với củ đinh lăng còn tươi, phải lưu ý nhiều đến khâu làm sạch trước khi chế biến do thường bị bám rất nhiều đất, đặc biệt ở các kẽ nhánh rễ. Sau khi làm sạch để cho ráo nước rồi đem ngâm. Đinh lăng tươi có thể thái lát hoặc ngâm nguyên cả củ. Hiện nay, có rất nhiều người đem đinh lăng ra tạc tượng tạc hình theo yêu cầu của người sử dụng để tạo nên những bình rượu đinh lăng tạc, không những tốt cho sức khỏe mà đem trưng bày cũng rất sang trọng.
• Ngâm củ tươi sẽ khác với củ khô, 1kg củ đinh lăng tươi chỉ nên ngâm với khoảng 3 lít rượu rượu sẽ ngon. Khi ngâm, tùy theo kích thước cũng như hình dạng hay mẫu tượng tạc để lựa bình ngâm rượu phù hợp. Xếp làm sao để rượu có thể ngập toàn bộ củ đinh lăng là được.
• Ngâm đinh lăng tươi cần ngâm trong 6 tháng mới mang ra dùng. Cũng như rượu đinh lăng khô, để càng lâu rượu càng thơm, càng ngon và càng tốt cho sức khỏe.

Một số lưu ý khi ngâm rượu đinh lăng:

• Có một vài nghiên cứu nói rằng trong củ đinh lăng có chứa hàm lượng cao saponin. Đây là một hoạt chất có nhiều trong nhân sâm, cần phải dùng lượng vừa đủ để tránh bị tác dụng phụ như nôn mửa, tụt huyết áp. Khuyến cáo chỉ nên dùng khoảng 3 đến 4 ly rượu đinh lăng mỗi ngày.
• Đinh lăng tươi không nên ngâm với quá nhiều rượu vì sẽ làm cho rượu bị nhạt, không thơm mùi đinh lăng.
• Củ đinh lăng ngâm rượu có thể sử dụng độc vị hoặc có thể ngâm cùng các vị khác để làm tăng tác dụng của rượu. Tùy theo mục đích sử dụng có thể ngâm kết hợp với bạch tật lê, sâm cau...
• Rượu đinh lăng ngon hay không, hiệu quả tốt đến đâu phụ thuộc chính vào loại củ đinh lăng dùng ngâm rượu. Đinh lăng ngâm rượu nên chọn loại củ đinh lăng lá nhỏ, loại củ lâu năm và mua được đinh lăng rừng ngâm là tốt nhất. Hiện tại vì có giá trị kinh tế cao nên đinh lăng được trồng khá nhiều, hiệu quả vẫn cao nhưng không bằng đinh lăng chuẩn rừng.

Rượu đinh lăng là một loại rượu quý tốt cho sức khỏe. Không quá khó để có một bình rượu đinh lăng trong gia đình, nhưng việc ngâm rượu và sử dụng rượu cũng cần phải có kiến thức. Hy vọng bài viết trên cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về rượu đinh lăng, một loại dược liệu quý của Việt Nam.

Tác hại của rượu đinh lăng

Rối loạn nhịp tim

Trong rễ cây đinh lăng có chất saponin. Chất này khiến hồng cầu bị vỡ. Vì vậy, nếu uống quá nhiều rượu đinh lăng sẽ dẫn tới nhịp tim tăng cao, hồi hộp, đánh trống ngực, tim đập loạn xạ.

Do đó, những người có tiền sử mắc bệnh tim mạch cần hạn chế hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ khi sử dụng loại rượu này.

 

 

 

Sử dụng rượu đinh lăng nhiều hoặc không đúng cách sẽ gây hại cho sức khoẻ (Ảnh: vietmec)© Được VTC cung cấp

Da xanh xao, hại gan

Trong đinh lăng có một chất gọi là Flavonoid. Chất này tuy nhiều tác dụng với sức khỏe như chống oxy hóa, ngăn ngừa ung thư nhưng nếu sử dụng nhiều có thể khiến da bị xanh xao, thiếu sức sống, đặc biệt là ở những người gan kém. Khi gan bị ảnh hưởng, biểu hiện đầu tiên sẽ là vàng da, da xanh tái.

Do vậy, những người đang có bệnh gan nên tham khảo ý kiến của bác sĩ khi muốn dùng rượu đinh lăng để điều trị những chứng bệnh khác.

Gây hoa mắt, chóng mặt

Chất ”Ancaloit” trong cây đinh lăng là thủ phạm khiến người dùng cảm thấy hoa mắt chóng mặt nếu uống nhiều.

Vì thế, những người bị rối loạn tiền đình, huyết áp thấp cần lưu ý khi uống để tránh tác hại của rượu đinh lăng với cơ thể.

Gây xung huyết

Chiết xuất của đinh lăng trở thành chất độc nếu sử dụng quá liều. Theo kết quả thử nghiệm trên chuột, liều gây độc LD50 của cây đinh lăng là 32,9g/kg. Do đó, nếu dung nạp vào cơ thể quá liều rượu ngâm đinh lăng có thể gây tích tụ độc tố trong cơ thể, dẫn đến hiện tượng xung huyết ở các cơ quan nội tạng như tim, gan, dạ dày, ruột.

Đau bao tử

Rượu đinh lăng nếu uống nhiều sẽ gây hại cho dạ dày tương tự như những loại rượu khác.

Những người đang gặp các vấn đề về dạ dày không nên sử dụng rượu này vì sẽ làm cho tổn thương lâu lành hơn, thậm chí các vết loét sẽ lan rộng hơn.

Phòng tránh tác hại của rượu đinh lăng

Tuy là bài thuốc tốt nhưng đinh lăng ngâm rượu cũng tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe nếu không được sử dụng hợp lý. Để tránh những tác hại của rượu đinh lăng, bạn nên lưu ý: